PARK

Bu zamanlarını seviyorum parkların; kışın geldiği, gecenin ilerlediği ve hiç kimselerin olmadığı. Parklara hayat verenin, neşeli kılanın insanlar, daha çok da çocuklar olduğunu düşünenler olabilir ama bence bu, çok sıkıcı ve alışılması mümkün olmayan bir düşüncedir. Mesele yalnızca böyle bir düşüncenin katlanılmazlığı değil, böyle bir düşünceden önce var olan durumun da katlanılmaz olmasıdır. Etrafımda bir sürü anlamlandıramadığım hareketin olmasından pek hoşlanmam. Evimde yalnız olduğum gibi gezdiğim, konakladığım yerlerde de yalnız olmayı dilerim. Penceremin önünden geçen nereye gittiği belirsiz ayaklar nasıl huzursuz ederse beni, bir parktaki belirsiz hareketlilik de öyle tedirgin eder. Hani bu durumdan şikayetçi olduğum söylenemezse de her şey bir düzen ve bilgim dahilinde olsun isterim.

En büyük korkularımı yalnızken yaratmışımdır. Belki yaratmanın tabiatında var olan yalnızlığa öykünmüşümdür. Büyük gönençlerimin yaratılma biçimi de aynıdır aslında. Yalnızsam, bir kalabalık yaratıp giriyordum içine, o kalabalıkta da mı yalnız hissettim kendimi, o zaman da çekiliyordum kendi çokluğuma. Yalnızlık, oldum olası tabiatımın bir parçasıydı.

Kış geldi, parklar yine de yeşil, kar yağarsa beyaz olacak. Otlar cilalanmışçasına pırıl pırıl ıslaklıktan. Biliyorum ki, sabaha karşı üzerlerini incecik bir buz tabakası kaplayacak ve o pırıltıyı donduracak. Eğer soğuk çok keskin olursa otlar, bir dokunuşla kuru bir dal parçası gibi kırılacak. Ne sonra renkleri de bir dala benzeyecek.

Evde çayımı demleyip bir termosa doldurduğum gibi sıkıca giyinip kendimi dışarı attım. Camları buğulanmış evlerin arasından geçtim. Bazı camlarda çocukların yahut genç kız ya da erkeklerin parmak uçlarıyla buğuyu yarıp yazılar ve şekiller çiziktirmiş olduğunu gördüm. Bazı yazı ve şekillerin üzerini yeni buğu tabakasının örttüğü yahut bir el hareketiyle tüm çizgilerin yok edildiği camlar da vardı. Buğulu camların ardında hep renkli hayatların olduğunu düşünmüşümdür. Anlaşılmaz bir şey değil bu, ben de umutların daima camlara resmedildiği evlerden birinde büyümüştüm. Babam, bir yeni yetme gibi bir kalp çizip bir ok ve üç büyük harfle desteklediği resmini anneme gösterir, annemse şekle bir el atıp dışarıya yusyuvarlak bir boşluk açardı. Perdeyi çekip öpüşürlerdi, ben ağzımı ellerimle kapatıp kıkırdardım. Ne sonra babam bir gün camı kırdı, annem artık bizimle yaşamıyordu. Böylece anlamıştım metruk evlerin camlarının neden kırık olduğunu, neden başka bir eve taşınıldığını. Yalnızdık ve yaratmaya mahkumduk.

İki sokak ötedeki parka vardığımda etrafımda ağaçlar, lambalar, boş masa ve banklar, az ötede damlayan ve şıpırtısı kulağıma kadar gelen çeşme vardı sadece. Bu varlık bütünlüğüne termosum ve bardağımla ben de katıldım. Çayımı doldurup ilk yudumun ardından etrafı gözlemeye koyuldum. Durağan şeyler seyredilmez zannedilmesin, hareketsiz şeyler daha çok zamanımı alır benim. Mesela bir katedralin önünden saatlerce ayrılamadığım olur. Durağan ama hareket hissi veren kabartmalar, hayatın o abartılı yanlarını sergiler bana ve hayranlığım seyrettikçe artar, arttıkça seyre dalarım. Kendime geldiğimde artık bambaşka bir zamana eriştiğimi fark ederim. Hele doğa zaten hareketlidir, ben doğanın küçük adımlarındaki dev atılımların gözlemcisiyim.

Ben öyle kendince hareket eden şeyleri gözlemeyi sevmem, nihayetinde olan olur ve geçer gider. Bir motor döner, döner, döner… Bu durum bende keyfi birinin hareketlerindeki savsaklamadan doğan çileden çıkarıcılıkla eş değerdedir. İşte bu yüzden de insanlar hiç dikkatimi çekmez. Benim gözümde insanlar keyfi hareket eden motorlar gibidir. Benim seyir zevkime daha çok durağan şeylerin altına, üstüne, sağına, soluna, önüne, ardına yerleştirdiğim gölgeler hitap eder. Yalnızlığın pek hoşuma giden yanlarından biridir bu. Yalnız biri, ister istemez yaratır.

Hem sonra parklar bir tasarının mahsulü değil mi? Benim yaptığım da gölgeler yaratarak bir tasarıya bir tasarı ya da tasarı zinciri eklemekten başka nedir ki? Böylece ben istemedikçe hiçbir şey canımı sıkmaz, her şey gönlümce devinir. Bazen yalnızca tasarlarım bir şeyi ve onu dilediğince hareket etmeye bırakırım, hani dilediğince diyorsam ona verdiğim yetiler nispetinde demek istiyorum. Böylece sürprizlerle karşılaşmam. Canımı sıkmasını düşünerek tasarlamışsam canımı sıkar gerçekten ama bunu nasıl yapacağına hiç karışmam. Bazense tasarladığım şeyin her anını tek tek tasarlarım. Bu eğlenceli olur. Eğlenceli yanı, sonuçta ne olacağını bilmem değil elbette fakat onu bir şu şekle bir bu şekle sokuyor olmam ve onun da buna kayıtsız kalmak zorunda olmasıdır. Tıpkı bir bozyap gibi onunla oynamaktır eğlenceli olan. Daha da eğlenceli yanı onun kendini tüm bağımlılığına rağmen özgür hissetmesidir. Genel bakış açım da buna benzer benim; beni etkileyen sadece komik ya da sadece hüzünlü olan değil, ironik olandır.

İlerideki ağacın altına bir ermiş yerleştirdim. Kim bilir ne zamandır kıpırtısız oturuyor. Üzerinde incecik harmanisiyle bile soğuktan etkilenmiyor. Sessizliği değil ama her yerdeki büyük küçük sesleri dinleyip bir sükunet bulma çabasında sanki. Gerçi bir mücadelenin izine rastlanmıyor. O, hareketteki sessizliğin peşinde. Hani zaman zaman bulduğunu da zannediyor. Yok öyle bir şey, bunun için harekete katılması lazım. Oysa o, durup duruyor. Yine de her gidiş bir hedefe ulaşır, bu yüzden dokunmuyorum ermemiş ermişe. Yoldaki yolcuya benim de böyle bir katkım olsun istiyorum.

Az önce kuvvetli bir dal parçasının üzerinden aşırıp attığım iple kurduğum salıncağa bindirdiğim şu çocuk, gözlerinin önünde olan kazada tüm ailesini yitirdi. O ise umarsızca sallanmayı sürdürüyor. Saat sarkacı gibi gidip gidip geliyor. Çocuğu umarsız yapan benim. Yoksa gölgeler kayıp gölgeler için ağlamaz denilemez. Ağlar, gölgeler de ağlar ama benim kurgusal parkımda kime ne biçilmişse o, onu giyinir.

Şu bankta kucağında bir bebekle beraber ağlayan ihtiyara ne demeli? Torununu kucağına verdiklerinde sevinmiş, ardından kızının doğum yaparken öldüğünü haber verdiklerinde üzülmüştü. Bir et parçasına can verirken canını vermek bir fedakarlıksa da, daha da çok kutluluk demektir. Bunu ihtiyara nasıl anlatmalı, aç gözlü ihtiyara. O, her şeyi bir arada istiyor. Yüzü iki parçaya ayrılmış, her parça üzerine düşeni yapıyor. Yüzün yarısı sevinç yarısı elem gözyaşı döküyor. İki yarı birbirine ne çok benziyor. Bebek de ağlıyor; tek bir anlam var yüzünde buruş buruş. Söyleyemese de anladığı rahim kapısından atılmışlık. Küçücük ama rahat bir yerden, kocaman fakat rahatsız bir yere itiliş. Bebeğin anlayışı ihtiyarınkinden daha derin, daha yalın ve tek parça. O annesi için ağlamıyor. Annesinin kocaman fakat rahatsız yerden küçücük ama rahat bir yere geçtiğini sanki seziyor.

Bardağımdan son yudumu alırken başımı göğe dikmiş ve tek bir yıldızın bile görünmediğini ayrımsamıştım. Yıldızsız bir göğü, daima ziynetsiz bir kadına benzetmişimdir. Semanın yıldızsız haline gönlüm el vermedi. Cebimi karıştırıp bir inci demeti buldum. Hepsini göğe fırlattın. Her biri yerlere saçıldı. Bir bir topladım, otların arasında bulamadıklarım oldu. “Her bir tane, yıldız olsun!” deyip tekrar fırlattım. İşte! Bulutların arkasında olduğu gibi önünde de benim yıldızlarım var artık. Otların arasında kaybolan birkaç inci tanesi de oldukları yerde parıldıyor. Yerde ve gökte yıldızlarımın arasındayım şimdi.

Yıldızlara bakarken başımın üzerindeki lambanın etrafında kelebeklerin uçuştuğunu ayrımsadım. Onları uçuşmaya bıraktığımı o zaman hatırladım. Kendi aralarında bir oyun oynuyor gibiydiler. Belki de yalnızca varoluşlarının gereğini yerine getiriyorlardı. Eğer farklı bir tabiatın varsa başkalarının tabiatı bir oyun gibi görünebilir. Ben bu aldanışa gönüllü oldum.

Az önce farklı renk ve cinste yedi köpek, kuyruklarını sallayarak parka girdi. Doğruca musluğu damlayan çeşmenin başına varıp sulanmaya başladılar. Damla sesi duyulmuyordu artık. Köpeklerin dillerini suya daldırıp çıkarışlarında ortalığı saran şapırtıdan başka bir ses duyulmuyordu. O ne iştahtı öyle. Ardından oynaşmaya başladılar. Hırlaya gürleye, alt alta, üst üste çimlerin üzerinde boğuşup duruyorlardı. İçlerinden siyah olanı nereye gitse diğerleri boğuşmayı bırakıp onun yanına varıyor, kaldıkları yerden hengamelerine devam ediyorlardı. Mutlu bir aileden çok, huzurlu ve neşeli bir dostluğun ifadesini sunuyorlardı. Aslında köpeklerden korkarım. Hele siyah köpeklerden lanetliymişçesine kaçarım. Sanki siyah köpekler tüm köpek neslinin ne kadar olumsuz yanı varsa hepsini kendi üzerlerinde toplamış gibi gelir bana. Bu sefer onlardan korkmadıysam, aralarında gördüğüm dostluğu bir yabancıya da gösterebileceklerine inanmamdan dolayıdır. Hani bir dostluk kurulmuşsa her türden bir yabancı tehlike gibi algılanır vahşi dünyada. En azından emniyet hissiyle yaklaşılır yabancıya. O sıra ne ben bunları düşündüm, ne de onlar o içgüdüleriyle davrandılar bana. Onları seyrettim ve onlar da aldırmadılar buna.

Köpekleri seyrederken öylesine dalmıştım ki, oturduğum masanın etrafını saran dört delikanlıyı fark edemedim. Ta ki, içlerinden biri beni dürtükleyip “Sana buralara bir daha uğrama demedik mi?” diyene kadar. Demişler miydi acaba? Kötü niyetli oldukları her hallerinden belliydi. Ben hatırlamasam da bana bir ihtarları olmuş ve ben farkına varmadan da olsa bu ihtara karşı durmuştum. Ama beni korkutamazlardı, öyle yiğit biri olduğumdan falan değil, yalnızca hatırlayamıyor olduğumdan dolayı. “Köpekleri seyrediyordum.” demekle yetindim. Hep beraber etrafa bakındılar. Şaşkındılar. Bir ayağı benim oturduğum bankın üzerinde, elindeki ufak çakıyı topuğuna sürterek bileyen biri, üzerimde kullanmaktan çok tehdit eder nitelikte davranarak; “Ne köpeği?” diye homurdandı. Bir diğeri; “Bizi ima ediyor olmasın?” dedi. Öbürü; “Anlarız şimdi!” dedi. Anlayamazlardı ve ben de sanırım anlatamazdım. Çünkü köpeklerin benim yaratım olduğunu, aslında korkularımın üzerine gitmek için onları yaratmak zorunda olduğumu bilemezlerdi. Kendi kendine sallanan salıncaktan bahsedemezdim onlara. Bank üzerindeki ıslaklığın dede ve bebeğin eseri olduğuna ikna edemezdim birini bile. Evet, yoktu hiç biri. Ermiş sükuneti bulmuş olmalı ki, gaip olmuştu. Elimi cebime attığımda bulduğum inciler, yıldızlara falan benzemiyordu. Ne etrafı aydınlatan lamba vardı, ne de etrafında devinen kelebekler.

İki genç kollarıma yapıştığı gibi oturduğum yerden kaldırdılar beni. Hepsi birden “Defol buradan!” diye bağırdılar. Arkamdan biri “Bir daha söyletme, sakın buraya uğrayayım deme!” diye bağırıyordu. Aklım karışmıştı. Yavaş yavaş yürüyordum. Parkın kapısına varmadan dönüp arkama baktım. Kimseler yoktu etrafta. Park bomboştu. Termosa uzanıp çayımı doldururken evdeki odamda buldum kendimi. Park da yoktu.

Anladım ki; bir yalnız, her zaman çokluktur.